Antidepresan Nedir?

SAĞLIK 05.08.2022, 15:27
Antidepresan Nedir?

Antidepresanlar Hakkında
Antidepresan nedir, antidepresan nasıl kullanılır ve antidepresanın yan etkileri nelerdir gibi sorularınıza bu yazımızda yanıt bulabilirsiniz.


Antidepresan Nedir?
Antidepresanlar ağırlıklı olarak depresyon tedavisinde kullanılan, etken maddelerine göre farklı türlere ayrılan ilaçlardır. Antidepresan tedavisinde amaç depresyon nedeniyle oluşan mutsuzluk, bitkinlik, tükenmişlik, huzursuzluk sorunlarını kalıcı şekilde sonlandırmaktır. Bu sayede kişinin kaygıları azalır, bitkinliği, tükenmişliği, isteksizliği, huzursuzluğu ortadan kalkar ve depresyon öncesi daha dengeli olan ruh durumuna geri dönebilir. Antidepresanların özellikle orta ve şiddetli depresyonu olan kişilerde etkili olduğu düşünülmekle birlikte, belirli durumların (geçmişte daha orta-ağır depresyon öyküsü, kaygı bozukluğu veya ağrı bozukluğu birlikteliği gibi) varlığında hafif seviyedeki depresyonda da kullanılabilir.

Antidepresan kullanımına paralel olarak psikoterapi alırsanız olumlu sonuçları daha hızlı elde edebilirsiniz. Antidepresanla birlikte devam eden psikoterapinin bir başka faydası ise depresyonunuzun tekrar etme riskinin azalacak olmasıdır.

Peki antidepresanlar depresyona karşı nasıl faydalı olur? Beynimizde sinir hücrelerinin sinyalleri iletmek için bazı kimyasallardan yararlanır ve bu kimyasallara genel olarak nörotransmiterler denilir. Bu kimyasalların, aralarında serotonin, dopaminin de bulunduğu bazıları duygu dururumuzu etkileyen özelliktedir. Depresyonun nedeni ise bu nörotransmiterlerin düzgün çalışmamasından kaynaklanır. Antidepresan kullanımı ile duygu durumumuzu etkileyen kimyasalların daha etkin ve dengeli bir şekilde kullanılması hedeflenir. Nörotransmiterlerin seviyesi attıkça depresyonun etkileri de ortadan kalkar.


Antidepresan Türleri
Birçok farklı antidepresan türü vardır. Antidepsesan ilaçlar genellikle yeni nesil ve eski nesil olarak iki gruba ayrılır. Yeni nesil antidepresanların avantajı eski nesil antidepresanlara göre daha az yan etkiye sahip olmalarıdır. Üstelik etki gücü açısından da bir dezavantajları bulunmamaktadır. Yeni nesil antidepresanlar, eski nesil ilaçlara göre daha farklı türlerdeki depresyon ve kaygı sorunlarına yardımcı olabilmektedir.

Yeni nesil antidepresanlar sıklıkla üç grupta toplanır. Bunlar; SSRI’lar, SNRI’lar ve bu iki gruba uymayan atipik antidepresanlardır.

Her antidepresan her insan üzerinde farklı tedavi sonuçları gösterebilir. Kimisi kullandığı antidepresandan fayda görmezken aynı sorun için aynı antidepresanı kullanan bir başkası bu ilaçtan fayda görebilir. Bu nedenle doktorunuz, kullandığınız antidepresanı, uygun süre ve yeterli dozda kullanmanıza rağmen etki göstermemesi halinde başka bir ilaçla değiştirebilir.

Antidepresanlar Hangi Durumlarda Kullanılır?
Antidepresanlar depresyon tedavisinin yanı sıra aşağıdaki durumlar için de önerebilir;

Travma sonrası stres bozukluğu,
Anksiyete yani kaygı bozukluğu,
Obsesif kompulsif bozukluk,
Uyku sorunları.
Bazı nörotranmiterler, sinirler tarafından iletilen ağrı bildirimlerini etkileyebileceği için antidepresan ilaçlar uzun süreli kimi kronik ağrı türlerinin etkisini gidermek için de kullanılabilir.

Antidepresan Nasıl Kullanılır?
Antidepresanlar genellikle tablet formunda üretilir ve sıklıkla günlük olarak içilir. Başlangıç dozunuzu doktorunuz belirler. Bir ya da iki hafta başlangıç dozunun kullanılmasının ardından doktorunuz ihtiyacınıza göre ilacın dozunu artırır. İlacın etkisini 4-8 hafta arasında göstermesi beklenir. İlk birkaç hafta ya da birkaç ay içerisinde semptomların hafiflemesi ya da depresyonun ortadan kalkması beklenir. Bu süre boyunca sabırlı olarak ilacın kullanımında vazgeçilmemesi gerekir. Antidepresan tedavileri sıklıkla 6 ay ile 1 yıl arasında sürer. 

Doktorunuz, sorunlarınızla daha kolay başa çıkabilmeniz için kulandığınız antidepresanla paralel olarak bir süre psikoterapi almanızı ya da yanına ek bir ilaç daha almanızı önerebilir.

Antidepresanın Uzun Süreli Kullanımı
Bazı insanlar için antidepresan kullanım süresi 1 yılı da geçebilir. Özellikle kişi iki veya daha fazla kez depresyon yaşadıysa ya da aile içinde başka depresyon yaşayanlar da varsa 1 yıldan fazla antidepresan kullanımı gerekebilir. Uzun kullanımın amacı rahatsızlığın tekrar etmesini önlemektir. Depresyonun kronikleşmesi (yaşam boyu devam etmesi) durumunda hastaların ömür boyu antidepresan kullanması da önerilebilir.

Antidepresanların Yan Etkileri Nelerdir?
Diğer ilaç kullanımlarında olduğu gibi antidepresan kullanımı sürecinde de bazı yan etkiler görülebilir. Bu yan etkiler kullanılan antidepresanın türüne göre farklılıklar gösterebilir. Antidepresanların yan etkileri daha çok ilk birkaç hafta içerisinde görülür. 
Antidepresan kullanımında öne çıkan yan etkiler şunlardır…

Baş ağrısı,
Ağız kuruluğu,
Huzursuzluk,
Baş dönmesi,
Cinsellikle ilgili sorunlar,
Kilo alma,
Uyku hali,
Mide bulantısı,
İshal.
Yan etkiler antidepresan kullanan kişilerin bazılarında görülür ve genellikle hafif yan etkilerdir. Bu etkiler kullanılan ilacın türüne, kullanılan dozaja bağlı olarak değişebilir. Yan etkiler zaman içerisinde vücudunuz ilaca alıştıkça büyük oranda iyileşecektir. Yeni nesil antidepresanlar uzun dönem yan etkiler açısından oldukça güvenlidir. Yan etkilerin zamanla geçmemesi halinde doktorunuz ilacınızı değiştirme yoluna gidebilir.

Hamilelik Sırasında Antidepresan Kullanımı
Hamilelik ya da emzirme dönemleri anne ve bebek açısından kritik önemdeki dönemlerdir. Bu dönemlerde psikolojik sorunlar sık görülür ve psikoterapi yeterli gelmezse antidepresan kullanımı gündeme gelebilir. Depresyon ve diğer psikiyatrik bozuklukların anne ve bebek üzerinde ciddi sorunlar yaratabileceği de bilinmektedir. Bu noktada karar, riskler ve faydaların arasındaki denge gözetilerek verilir. Genel olarak hamilelik döneminde antidepresan kullanımın bebek sağlığında sorun yaşatma ihtimali oldukça düşüktür. Ancak bazı antidepresan türlerinin hamilelik sırasında kullanımı önerilmez. Bu nedenle hamilelik döneminde ruh sağlığınız ile ilgili sorunlar yaşarsanız ilaç kullanıp kullanmayacağınıza doktorunuzla birlikte karar vermelisiniz.

Antidepresan Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sık sık ilaç almayı unutmak ya da alınması gereken düzeni umursamamak antidepresandan alınacak potansiyel iyileşmeyi olumsuz etkiler. Bu nedenle ilacınızı doktorunuzun size önerdiği dozlarda düzenli olarak kullanmalısınız. Doz artış ve düşüş zamanlamasını doktorunuzun belirttiği şekilde ve zamanında yapmayı ihmal etmeyin.
Antidepresan sonrası başka bir branş doktoru tarafından yazılan ilaçlarınızı psikiyatristinize bildirin. Çünkü bu ilaçlar antidepresanınız ile etkileşime girebilecek özellikte olabilirler.
Yan etkiler nedeniyle ilacınızı kendi kararınızla azaltmayın ya da bırakmayın, doktorunuzla görüşün.
Tanıdıklarınızın önerdiği antidepresanları kullanmayın. Bu durum sağlığınıza ciddi zararlar verebilir.
Antidepresan kullanırken alkol alınması önerilmez. Bu konuda zorluk yaşayacağınıza inanıyorsanız doktorunuza bunu belirtmeyi unutmayın.
İlaç kullanmaya başladıktan sonra ilk haftalarda kendinizi daha kötü hissetme ihtimaliniz vardır, ancak bu durum çoğu zaman kendiliğinden geçecektir. Belirli bir süreye rağmen depresyonunuzun kötüye gittiğini hissederseniz ilacın işe yaramadığı anlamına gelebilir. Aynı durum bir süre depresyon belirtilerinde azalma görüldükten sonra aniden kötüleşmenin başlaması için de geçerlidir. Huzursuzluk, yerinde duramama, kontrolü kaybetmiş hissinin yaşanması da işlerin iyiye gitmediğinin işareti olabilir. Bu durumlarda doktorunuzla irtibata geçmelisiniz.
İlaç kullanmaya başladıktan birkaç ay sonra semptomlarınız azalmıyorsa bu durum yine ilacın etkili olmadığı anlamına gelebilir. Bu durumda da doktorunuza danışmayı ihmal etmemelisiniz.
Antidepresan Nasıl Bırakılır?
Antidepresan ilaçlar aniden bırakılmaması gereken ilaçlardır. Bu ilaçların doktor kontrolünde azaltılarak bırakılması gerekir. Antidepresanlar sıklıkla 4 hafta süresince azaltılarak bırakılır. Bazı ilaçlarda bu süre daha da uzun tutulabilir. Antidepresanı aniden bırakmanız halinde yaşadığınız sağlık sorunu yeniden ortaya çıkabilir. Antidepresanların aniden bırakılması bazı yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olabilir. 

Bu yoksunluk belirtilerini şöyle sıralayabiliriz:

Uyku düzensizlikleri,
Kafa karışıklığı,
Ter basmaları,
Huzursuz hissetmek,
Sinirlilik,
Endişeli ruh hali,
Kararsızlık.
Saydığımız bu sorunları doktor kontrolünde antidepresan bırakma sürecinde yaşarsanız doktorunuzu mutlaka bilgilendirin. Bırakmayla bağlantılı yoksunluk belirtileri sıklıkla 1-2 hafta sürer ancak daha uzun zamana yayıldığı da görülebilir.

Depresyon Belirtileri
Arada bir üzgün, umutsuz bitkin hissetmek hayatın olağan bir parçasıdır. Ancak sık sık bu hisleri yaşamak depresyon belirtisi olabilir. İşte depresyondan şüphelenmenizi gerekebilecek belirtiler…

Geçmeyen üzüntü hissi,
Yorgun ve bitkin hissetmek,
Uyku düzeninde bozukluk, fazla uyumak ya da çok az uyumak,
Sık sık ağlamak veya ağlama ihtiyacı duymak,
İştahsızlık, az yemek ya da yeme isteğini kaybetmek,
Aşırı yemek yemek,
Konsantrasyon zorluğu,
Sinirli, gergin ve huysuz hissetmek,
Sık sık ölümü düşünmek ya da intihar etme isteği yaşamak,
Daha öne sizi mutlu eden bisiklete binmek, yürüyüş yapmak, sinemaya gitmek, enstrüman çalmak gibi aktivitelere karşı isteksizlik.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4